ถาม : จิตฟุ้งซ่านคอยแต่จะปรุงแต่งเรื่องต่างๆเรื่อยไปจะแก้ไขอย่างไรจึงจะหาย ไม่ทราบว่าจะใช่วิตกวิจารหรือไม่
ตอบ : นั่นใช่ตัววิตกวิจารล่ะ ต้องแก้ด้วยกลั้นลมหายใจเข้าออก เมื่อกลั้นลมหายใจเข้าออกแล้วมันกลัวตาย มันก็จะหยุดทันที นี้เป็นอุบายให้จิตอยู่อย่างปัจจุบัน
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
คัดลอกมาจากหนังสือปุจฉาวิสัชนาในประเทศ

["..การทำสิ่งใดเพื่อผลประโยชน์ส่วนตน ย่อมก่อให้เกิดผลเสียหาย การสร้างสิ่งต่างๆ เพื่อพระพุทธศาสนาและศาสนิกชนทั่วไป ถ้าหวังจะได้อย่างเดียวย่อมเป็นการเสียหายมาก ถ้าหากมุ่งประโยชน์เพื่อพระพุทธศาสนาและสาธารณกุศล ไม่ใช่ของใครทั้งหมด จะเป็นผลดีมาก]

"..การทำสิ่งใดเพื่อผลประโยชน์ส่วนตน ย่อมก่อให้เกิดผลเสียหาย
การสร้างสิ่งต่างๆ เพื่อพระพุทธศาสนาและศาสนิกชนทั่วไป
ถ้าหวังจะได้อย่างเดียวย่อมเป็นการเสียหายมาก
ถ้าหากมุ่งประโยชน์เพื่อพระพุทธศาสนาและสาธารณกุศล
ไม่ใช่ของใครทั้งหมด จะเป็นผลดีมาก
โดยเฉพาะ "พระ" เมื่อก่อสร้างสิ่งต่างๆ แล้วสิ่งเหล่านั้นย่อมพาไป
ส่วนตนเองทอดทิ้งกิจในพระพุทธศาสนาและพระธรรมวินัยหมด
ไปสร้างสิ่งต่างๆ ภายนอก แต่ตนไม่สร้างตนเอง ย่อมเป็นการเสื่อมเสียอย่างยิ่ง ..."
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี

[ธรรมะ คือ ของสงบจิตสงบ ใจจึงเข้ากับธรรมะได้ให้ตั้ง สติ ไว้ที่จิตพิจารณาเฉพาะจิตความคิดอย่าส่งส่ายไปที่อื่นธรรมเทศนานั้นจะปรากฏที่จิตของเราเอง]

ธรรมะ คือ ของสงบ
จิตสงบ ใจจึงเข้ากับธรรมะได้
ให้ตั้ง สติ ไว้ที่จิต
พิจารณาเฉพาะจิต
ความคิดอย่าส่งส่ายไปที่อื่น
ธรรมเทศนานั้นจะปรากฏ
ที่จิตของเราเอง
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
จากหนังสือธรรมะเล่มที่๗๙

[ทำบุญภายในด้วยกุศลจิต-----------------------------------------หาอุบายทำบุญ ด้วยบุญที่เกิดจากกุศลจิตเป็นการทำบุญภายใน ไม่ใช่การทำบุญภายนอกด้วยวัตถุสิ่งของ แต่เราทำบุญโดยการสร้างกุศลจิต สร้างจิตที่ผ่องใสมีคุณงามความดี เป็นจิตไม่ตระหนี่เหนียวแน่น จิตไม่เกิดโทสะ มานะ ทิฏฐิ จิตไม่ประกอบด้วยกิเลส จึงเป็นบุญมหาศาลหาค่ามิได้ เกิดจากจิตภายใน ถ้าเราทำอย่างนี้อยู่เสมอๆก็เป็นบุญอยู่ทุกอิริยาบถ และเราก็เห็นบุญในตัวของเรา ชมเชยบุญของเราหรือการที่เราละความชั่วได้ เราไม่เก็บความชั่วไว้ในตัวของเรา อันนั้นก็เป็นบุญกุศลเกิดขึ้นที่จิต เราเองก็รู้สึกชื่นชมยินดีในตัวของเรา จะพากันไปหาบุญที่ไหนอีก บุญไม่ได้อยู่นอกเหนือไปจากจิตนี้หรอก ขอให้พากันสะสมบุญอย่างนี้ ขึ้นภายใน จิต ของตนทุกคน]

ทำบุญภายในด้วยกุศลจิต
-----------------------------------------
หาอุบายทำบุญ ด้วยบุญที่เกิดจากกุศลจิต
เป็นการทำบุญภายใน ไม่ใช่การทำบุญภายนอกด้วยวัตถุสิ่งของ
แต่เราทำบุญโดยการสร้างกุศลจิต
สร้างจิตที่ผ่องใสมีคุณงามความดี
เป็นจิตไม่ตระหนี่เหนียวแน่น จิตไม่เกิดโทสะ มานะ ทิฏฐิ
จิตไม่ประกอบด้วยกิเลส จึงเป็นบุญมหาศาลหาค่ามิได้
เกิดจากจิตภายใน
ถ้าเราทำอย่างนี้อยู่เสมอๆก็เป็นบุญอยู่ทุกอิริยาบถ
และเราก็เห็นบุญในตัวของเรา
ชมเชยบุญของเราหรือการที่เราละความชั่วได้
เราไม่เก็บความชั่วไว้ในตัวของเรา อันนั้นก็เป็นบุญกุศลเกิดขึ้นที่จิต
เราเองก็รู้สึกชื่นชมยินดีในตัวของเรา จะพากันไปหาบุญที่ไหนอีก
บุญไม่ได้อยู่นอกเหนือไปจากจิตนี้หรอก
ขอให้พากันสะสมบุญอย่างนี้ ขึ้นภายใน จิต ของตนทุกคน
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี

[***ปัญญาเป็นเครื่องเจียระไนใจ**"ทำใจให้ผ่องใสต้องใช้ปัญญาละซิเหมือนกับเพชรนิลจินดาที่เขาเอามาแต่ดินเป็นของใสจริงๆ แต่มันมีเศร้าหมองต่อเมื่อไปเจียระไนเสียให้ละเอียดลงไปมันจึงค่อยผ่องใสเต็มที่ ฉันใด"ใจ" ก็อย่างนั้นเหมือนกัน]

***ปัญญาเป็นเครื่องเจียระไนใจ**"
ทำใจให้ผ่องใสต้องใช้ปัญญาละซิ
เหมือนกับเพชรนิลจินดาที่เขาเอามาแต่ดิน
เป็นของใสจริงๆ แต่มันมีเศร้าหมอง
ต่อเมื่อไปเจียระไนเสียให้ละเอียดลงไป
มันจึงค่อยผ่องใสเต็มที่ ฉันใด
"ใจ" ก็อย่างนั้นเหมือนกัน
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี

[เกิดขึ้นมาเป็นมนุษย์รู้จักดี รู้จักชั่ว บาป บุญ คุณ โทษประโยชน์และมิใช่ประโยชน์ทำในสิ่งที่เป็นประโยชน์สิ่งที่เป็นโทษไม่ต้องทำสิ่งที่เป็นประโยชน์ต้องทำบ่อยๆเรียกว่า อบรมนิสัยของเรา]

เกิดขึ้นมาเป็นมนุษย์
รู้จักดี รู้จักชั่ว บาป บุญ คุณ โทษ
ประโยชน์และมิใช่ประโยชน์
ทำในสิ่งที่เป็นประโยชน์
สิ่งที่เป็นโทษไม่ต้องทำ
สิ่งที่เป็นประโยชน์ต้องทำบ่อยๆ
เรียกว่า อบรมนิสัยของเรา
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
จากหนังสือธรรมะเล่มที่๕๘

[#ตรวจดูตัวเรา - รู้ตัวตนเอง - เพ่งออกนอก #การรู้ตัวตนเองเห็นตนเอง ไม่มีการกระทบคนอื่น ถ้าเพ่งออกภายนอก เป็นเรื่องเพ่งออกไปถึงคนอื่น โดยมากมักจะยกโทษคนอื่น แต่ก็ดีเหมือนกันเพ่งออกภายนอก เพื่อให้เป็นคติ แยกแตกต่างในการที่เห็นสิ่งเหล่านั้น"เห็นเขาไม่ดีเราพิจารณาน้อมเข้ามาถึงตัวของเรา" เราเป็นขนาดไหน เราเป็นอย่างเขาไหม เทียบเคียงลองดูครั้นถ้าหากว่าไม่เป็นก็พ้นไปได้ ถ้าหากว่าเราเป็นเช่นนั้นก็ควรที่จะแก้ไข นี่! "ถ้าเห็นโทษคนอื่นให้เห็นอย่างนี้"เมื่อเห็นคนอื่นทำดี เรามาเพ่งลองดูตัวของเรา ดีไหมตัวของเราอย่างเขาเป็นไหม เป็นอย่างเขาแล้วเราก็ดีไป "ถ้าไม่เป็นอย่างเขาแล้วเราก็แก้ไขตัวของเรา" อันนี้เพ่งออกภายนอกมีประโยชน์อย่างนั้น .. "]

#ตรวจดูตัวเรา - รู้ตัวตนเอง - เพ่งออกนอก #
การรู้ตัวตนเองเห็นตนเอง ไม่มีการกระทบคนอื่น
ถ้าเพ่งออกภายนอก เป็นเรื่องเพ่งออกไปถึงคนอื่น
โดยมากมักจะยกโทษคนอื่น แต่ก็ดีเหมือนกันเพ่งออกภายนอก
เพื่อให้เป็นคติ แยกแตกต่างในการที่เห็นสิ่งเหล่านั้น
"เห็นเขาไม่ดีเราพิจารณาน้อมเข้ามาถึงตัวของเรา"
เราเป็นขนาดไหน เราเป็นอย่างเขาไหม
เทียบเคียงลองดูครั้นถ้าหากว่าไม่เป็นก็พ้นไปได้
ถ้าหากว่าเราเป็นเช่นนั้นก็ควรที่จะแก้ไข นี่!
"ถ้าเห็นโทษคนอื่นให้เห็นอย่างนี้"
เมื่อเห็นคนอื่นทำดี เรามาเพ่งลองดูตัวของเรา ดีไหมตัวของเรา
อย่างเขาเป็นไหม เป็นอย่างเขาแล้วเราก็ดีไป
"ถ้าไม่เป็นอย่างเขาแล้วเราก็แก้ไขตัวของเรา"
อันนี้เพ่งออกภายนอกมีประโยชน์อย่างนั้น .. "
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
วัดหินหมากเป้ง อ.ศรีเชียงใหม่ จ.หนองคาย

[#คนพาลและบัณฑิต"ถ้าหากอยากจะเห็นพาลและบัณฑิตแล้ว ให้เอากระจกส่องดูหน้าของเราก็จะพบได้ มันมีอยู่ครบในตัวเรานี่เองความโลก ความโกรธ ความหลง เป็นต้นตอของคนพาล เมื่อเรารู้แล้วว่า คนพาลเกิดขึ้นในตัวของเรา บัณฑิตก็เกิดขึ้นที่ตัวของเรา ดังนั้น เมื่อต้องการจะเป็นบัณฑิต ก็สร้างขึ้นมา สนับสนุนส่งเสริมบัณฑิตให้เจริญขึ้นมา อย่าไปคบคนพาลสนับสนุนคนพาลก็แล้วกัน ถึงคนอื่นจะเป็นพาลกันทั้งโลก หากเราไม่คบคนพาลในตัวของเราแล้ว เราก็ไม่เป็นคนพาลไปได้มาดูบัณฑิตในตัวของเราบ้าง หากเราตั้งใจของเราเอาไว้มั่นคง ให้สงบอยู่เป็นกลางๆ แล้ว ก็จะเห็นจะรู้จักผิดถูก รู้จักดีชั่ว หยาบละเอียด ถึงแม้จะมีผัสสะอะไร มากระทบทางตา ทางหู จมูก ลิ้น กายและใจ ในขณะนั้น มันก็รู้เท่ารู้เรื่องของอายตนะผัสสะนั้นๆ ตามความเป็นจริง ใจนิ่งสงบอยู่เฉพาะตัวของมัน ไม่ได้ส่งส่ายไปตามการกระทบนั้นๆ นั่นคือ ตัวบัณฑิต"]

#คนพาลและบัณฑิต
"ถ้าหากอยากจะเห็นพาลและบัณฑิตแล้ว ให้เอากระจกส่องดูหน้าของเราก็จะพบได้
มันมีอยู่ครบในตัวเรานี่เอง
ความโลก ความโกรธ ความหลง เป็นต้นตอของคนพาล
เมื่อเรารู้แล้วว่า คนพาลเกิดขึ้นในตัวของเรา บัณฑิตก็เกิดขึ้นที่ตัวของเรา ดังนั้น เมื่อต้องการจะเป็นบัณฑิต ก็สร้างขึ้นมา สนับสนุนส่งเสริมบัณฑิตให้เจริญขึ้นมา อย่าไปคบคนพาลสนับสนุนคนพาลก็แล้วกัน
ถึงคนอื่นจะเป็นพาลกันทั้งโลก หากเราไม่คบคนพาลในตัวของเราแล้ว เราก็ไม่เป็นคนพาลไปได้
มาดูบัณฑิตในตัวของเราบ้าง
หากเราตั้งใจของเราเอาไว้มั่นคง ให้สงบอยู่เป็นกลางๆ แล้ว ก็จะเห็นจะรู้จักผิดถูก รู้จักดีชั่ว หยาบละเอียด ถึงแม้จะมีผัสสะอะไร มากระทบทางตา ทางหู จมูก ลิ้น กายและใจ ในขณะนั้น มันก็รู้เท่ารู้เรื่องของอายตนะผัสสะนั้นๆ ตามความเป็นจริง
ใจนิ่งสงบอยู่เฉพาะตัวของมัน ไม่ได้ส่งส่ายไปตามการกระทบนั้นๆ
นั่นคือ ตัวบัณฑิต"
คติธรรม
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
วัดหินหมากเป้ง อ.ศรีเชียงใหม่ จ.หนองคาย

[***ทำจิตให้เหมือนของที่อยู่ในลิ้นชัก**]

***ทำจิตให้เหมือนของที่อยู่ในลิ้นชัก**

การพักจิต ทำความสงบตามกาลเวลาเป็นการสร้างพลังของจิตได้เป็นอย่างดี
การพักจิตก็เหมือนการพักกายนอนหลับ การงานที่เราทำไม่เสร็จค้างไว้ มันก็ไม่เห็นจะเสียหายไปไหน
จงทำจิตใจให้เหมือนของที่อยู่ในลิ้นชัก เมื่อต้องการใช้ก็ชักออกมาหยิบเอาไปใช้ เมื่อไม่ต้องการใช้ ก็ปิดไว้เสีย
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี

[พิจารณา กาย ก็เอาจิตมาพิจารณาพิจารณา เวทนา ก็เอาจิตมาพิจารณาพิจารณาจิต ก็เอาจิตพิจารณาอีกจิต ตัวนั้นแหละ เป็น ธรรมเป็นอันว่าได้ พิจารณาสติปัฏฐานสี่ ครบบริบูรณ์แล้วหลวงปู่เทสก์ เทสรํสี]

พิจารณา กาย     ก็เอาจิตมาพิจารณา
พิจารณา เวทนา  ก็เอาจิตมาพิจารณา
พิจารณาจิต       ก็เอาจิตพิจารณาอีก
จิต ตัวนั้นแหละ เป็น ธรรม
เป็นอันว่าได้ พิจารณาสติปัฏฐานสี่ ครบบริบูรณ์แล้ว
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
จากหนังสือธรรมะเล่มที่๙๓

[ถ้าเรารักตนองเราอย่างแท้จริงแล้วให้มีสติปกครองจิตไว้ไม่ให้คิดชั่ว พูดชั่ว ทำชั่วใส่ตัวเรา ก็เป็นคนดีมีทาน ศีล ภาวนาแสวงหาทางออกจากทุกข์ถึงจะเป็นผู้รักตนอย่างแท้จริง]

ถ้าเรารักตนองเราอย่างแท้จริงแล้ว
ให้มีสติปกครองจิตไว้
ไม่ให้คิดชั่ว พูดชั่ว ทำชั่ว
ใส่ตัวเรา ก็เป็นคนดี
มีทาน ศีล ภาวนา
แสวงหาทางออกจากทุกข์
ถึงจะเป็นผู้รักตนอย่างแท้จริง
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี

[ศรัทธา มีประโยชน์มากสามารถที่จะทำได้ทุกอย่างสามารถที่จะชำระได้ทุกสิ่งทุกประการแต่ศรัทธา ก็ต้องให้ระวังให้ถูกทาง ถูกหลัก]

ศรัทธา มีประโยชน์มาก
สามารถที่จะทำได้ทุกอย่าง
สามารถที่จะชำระได้ทุกสิ่งทุกประการ
แต่ศรัทธา ก็ต้องให้ระวัง
ให้ถูกทาง ถูกหลัก
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
จากหนังสือธรรมะเล่มที่๒๘

[พุทธศาสนาสอนอย่างนี้สอนให้หมดไป หมดไปความคิดความนึกก็หมดไปสัญญาอารมณ์วุ่นวี่วุ่นวายส่งส่ายทั้งหมดก็หมดไปยังเหลือแต่อันเดียวคือ ใจ]

พุทธศาสนาสอนอย่างนี้
สอนให้หมดไป หมดไป
ความคิดความนึกก็หมดไป
สัญญาอารมณ์วุ่นวี่วุ่นวาย
ส่งส่ายทั้งหมดก็หมดไป
ยังเหลือแต่อันเดียวคือ ใจ
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
จากหนังสือธรรมะเล่มที่๓๖

[ทำสิ่งใด ถ้าหากว่าทำดี ถูกต้อง นั้น ไม่เป็นเครื่องกระทบกระเทือนทั้งตนและคนอื่น คือไม่ทำความเสียหายแก่ตนและคนอื่น ไม่ทำความเดือดร้อนให้แก่ตนและทั้งคนอื่นด้วย นั่นแหละ “หลักความดี”]

ทำสิ่งใด ถ้าหากว่าทำดี ถูกต้อง นั้น
ไม่เป็นเครื่องกระทบกระเทือนทั้งตนและคนอื่น
คือไม่ทำความเสียหายแก่ตนและคนอื่น
ไม่ทำความเดือดร้อนให้แก่ตนและทั้งคนอื่นด้วย
นั่นแหละ “หลักความดี”
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
กระจกเครื่องส่อง
แสดง ณ วัดหินหมากเป้ง
๑๓ ตุลาคม ๒๕๑๘

[สติตัวนี้เป็นของสำคัญมาก เป็นหลักฐานของการภาวนาเป็นหลักฐานของพุทธศาสนาทั้งหมด เป็นหลักฐานของคุณงามความดีทั้งนั้น]

สติตัวนี้เป็นของสำคัญมาก
เป็นหลักฐานของการภาวนา
เป็นหลักฐานของพุทธศาสนาทั้งหมด
เป็นหลักฐานของ
คุณงามความดีทั้งนั้น
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
จากหนังสือธรรมเล่มที่๘๔