[การทำทานไม่ใช่ของต่ำตื้น แท้จริงการทำทานเป็นปัจจัยสำหรับขั้นต้นของพุทธศาสนา พุทธศาสนาที่จะตั้งมั่นถาวรอยู่ได้ต้องอาศัยปัจจัย๔คือทานนี่แหละ]

การทำทานไม่ใช่ของต่ำตื้น
แท้จริงการทำทานเป็นปัจจัย
สำหรับขั้นต้นของพุทธศาสนา
พุทธศาสนาที่จะตั้งมั่นถาวรอยู่ได้
ต้องอาศัยปัจจัย๔คือทานนี่แหละ
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
จากหนังสือธรรมะเล่มที่๖๑

[แท้ที่จริงจิตใจของเราเป็นของใสสะอาดบริสุทธิ์แต่เราไปยึดเอาความโลภ ความโกรธ ความหลงมาใส่มันเลยขุ่นมัวไปหมด]

แท้ที่จริงจิตใจของเราเป็นของใสสะอาดบริสุทธิ์
แต่เราไปยึดเอาความโลภ ความโกรธ ความหลง
มาใส่มันเลยขุ่นมัวไปหมด
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
จากหนังสือธรรมะเล่มที่๗๑

[ทำความดีแล้วให้รู้จักคุณค่าอย่าให้มันเสื่อมสูญไปรักษาความดีนั้นไว้ได้มากน้อยเท่าไร รักษาไว้]

ทำความดีแล้วให้รู้จักคุณค่า
อย่าให้มันเสื่อมสูญไป
รักษาความดีนั้นไว้
ได้มากน้อยเท่าไร รักษาไว้
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
จากหนังสือธรรมะเล่มที่๗๕

[ผู้ปฏิบัติงานจะต้องปลูกฝังความพอใจในงานที่สุจริตที่ตนลงมือทำนั้นประกอบด้วยเหตุผลที่เป็นสุจริตธรรม จะไม่ด่วนทำด้วยความประมาท]

ผู้ปฏิบัติงาน
จะต้องปลูกฝังความพอใจในงานที่สุจริตที่ตนลงมือทำนั้น
ประกอบด้วยเหตุผลที่เป็นสุจริตธรรม
จะไม่ด่วนทำด้วยความประมาท
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี

[เราทำบุญ โดย สร้างกุศลจิตสร้างจิต ที่ ผ่องใสมีคุณงามความดีเป็นจิตไม่ตระหนี่เหนียวแน่น ไม่เกิดโทสะ ไม่เกิดมานะทิฐิจิตไม่ประกอบด้วยกิเลสจึงเป็นบุญมหาศาล หาค่ามิได้]

เราทำบุญ  โดย
สร้างกุศลจิต
สร้างจิต ที่ ผ่องใสมีคุณงามความดี
เป็นจิตไม่ตระหนี่เหนียวแน่น 
ไม่เกิดโทสะ
ไม่เกิดมานะทิฐิ
จิตไม่ประกอบด้วยกิเลส
จึงเป็นบุญมหาศาล หาค่ามิได้
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
จากหนังสือธรรมะเล่มที่๕

"ทำบุญ ทำทาน ทำกุศล "
ถาม ทำบุญอะไร มากและน้อยอย่างไร จึงจะได้บุญมาก
ตอบ ทำบุญอย่างหนึ่ง ทำทานอย่างหนึ่ง ทำกุศลอย่างหนึ่งไม่เหมือนกัน
แต่ลงที่ เจตนาอันเดียวเป็นรากฐาน
ทำบุญ นั้น มีเจตนาศรัทธาเป็นทุนก่อน จะมีวัตถุหรือไม่ก็ตาม ศรัทธานั้นเต็มเปี่ยมบริบูรณ์อยู่ในใจแล้ว ยิ่งมีวัตถุสิ่งของเป็นเครื่องแสดงให้ไปก็ยิ่งเพิ่มศรัทธาขึ้นเป็นทวีคูณ นี่เรียกว่า บุญ บุญคือ ความยินดีในสิ่งที่ตนให้แล้วเกิดเต็มเปี่ยมขึ้นมาในใจ
ทำทาน นั้น จะมีเจตนาหรือไม่ก็ตาม คิดจะให้แล้วก็ให้ไปเลย ไม่ว่าสิ่งของอะไรทั้งหมด ถ้ามีเจตนาศรัทธาเลื่อมใสในบุคคลผู้รับและสิ่งที่ตนให้นั้น หรือเอ็นดูต่อบุคคลผู้รับนั้นแล้วให้ไปเรียกว่า ทาน สมดังคำว่า ทานํ เทติ เทก็หมายความว่า เทให้ ทอดให้ ให้สิ่งของจึงเรียกให้
สรุปได้ว่า
ทำทาน คือ ให้สิ่งของพัสดุนั้นไม่ว่ามากหรือน้อยหยาบหรือละเอียด ไม่ปรารถนาผลตอบแทน แต่มีเมตตาจิตเป็นพื้นฐาน แม้ที่สุดให้ด้วยแก้ความรำคาญ เรียกว่าทำทาน
การทำบุญนั้น ต้องมีเจตนาศรัทธาเป็นพื้นฐาน ก็การให้นั่นแหละ เรียกว่า ทำบุญ จะให้สิ่งของอะไรมากและน้อย หยาบและละเอียดก็ตาม ให้แล้วหวังผลตอบแทน เช่น ปรารถนาว่าด้วยอำนาจอานิสงส์ที่ข้าพเจ้าได้ทำบุญแล้วในครั้งนี้ ขอให้ได้มนุษย์สมบัติ สวรรค์สมบัติ นิพพานสมบัติ เป็นต้น
การกุศล นั้นคือ ทำบุญทำทานนั่นเอง แต่เป็นกุศโลบายของท่านผู้รู้ทั้งหลายที่จะให้พ้นจากความยากและความหิวทั้งปวงทำไปเพื่อให้ใจผ่องใสสะอาดไม่พึงปรารถนาสิ่งใดๆ ทั้งสิ้น แม้แต่จิตคิดจะทำภาวนาสมาธิก็เช่นเดียวกัน
ทำบุญ ทำทาน ทำกุศล ไม่ว่ามากหรือน้อย วัตถุมิใช่ตัวบุญแท้ ตัวบุญแท้มันเกิดที่หัวใจ คือ เจตนาของบุคคลนั้นต่างหาก
ถ้าเจตนาศรัทธาในขณะใด ในบุคคลใด ในสถานที่ใด ในที่นั้นๆ ได้บุญมาก
ฉะนั้น บุญในพุทธศาสนานี้ คนทำจึงไม่รู้จักหมดจักสิ้นสักที
พระพุทธเจ้าตรัสเทศนาไว้สองพันกว่าปีแล้วว่า ทำบุญได้บุญเช่นไร
มาในปัจจุบันนี้หรือในอนาคต ต่อไปก็ได้อย่างนั้นเช่นเคย
คนทำบุญมากเท่าไรก็จะได้บุญมากเท่าที่ตนนั้นสามารถจะรับเอาไปได้
เหมือนกับคนนับเป็นหมื่นๆ แสนๆ
ถือเทียนมาคนละเล่มไปขอจุดจากผู้ที่มีเทียนที่จุดอยู่แล้ว
ย่อมได้แสงสว่างตามที่ตนมีเทียนเล่มโตหรือเล่มเล็ก
ส่วนดวงเดิมที่ตนขอจุดต่อนั้นก็ไม่ดับเทียน
หลายดวงยิ่งเพิ่มแสงสว่างยิ่งๆ ขึ้นไปอีก
โอวาทธรรมคำสอน
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
วัดหินหมากเป้ง อ.ศรีเชียงใหม่ จ.หนองคาย

[พระพุทธเจ้าทรงสอนถึงที่สุดของใจแต่ว่าเรายังทำไม่ถึงเราจึงต้องพยายามฝึกหัดอบรมใจของตนให้มันถึงที่สุดมันจึงจะถึงที่สุดของพุทธศาสนาจึงจะเรียนพุทธศาสนาได้หมด]

พระพุทธเจ้าทรงสอนถึงที่สุดของใจ
แต่ว่าเรายังทำไม่ถึง
เราจึงต้องพยายามฝึกหัด
อบรมใจของตนให้มันถึงที่สุด
มันจึงจะถึงที่สุดของพุทธศาสนา
จึงจะเรียนพุทธศาสนาได้หมด
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
จากหนังสือธรรมะเล่มทีา๓๔

[สติ ตัวนี้ เป็นของสำคัญมาก เป็นหลักฐานของการภาวนา เป็นหลักฐานของพุทธศาสนาทั้งหมด เป็นหลักฐานของคุณงามความดีทั้งนั้น]

สติ ตัวนี้ เป็นของสำคัญมาก
           เป็นหลักฐานของการภาวนา
           เป็นหลักฐานของพุทธศาสนาทั้งหมด
           เป็นหลักฐานของคุณงามความดีทั้งนั้น
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
จากหนังสือธรรมเล่มที่๘๔

[เรื่องบุญเรื่องกุศลมันไม่มีตนไม่มีตัว มันปรากฏที่ใจ ประทับอยู่ที่ใจกรรมทางดีและชั่ว ถ้าหากเราทำไว้แล้ว มันแยกบัญชีกัน..แล้วแต่ใครจะต้องการอ่านบัญชีไหนก่อน บัญชีดีก่อน หรือบัญชีชั่วก่อนท่านอุปมาเหมือนเปรียบเทียบ กรรม คือความดีและความชั่วที่เราทำไว้ เหมือนกับสุนัข 2 ตัวไล่เนื้อ ถ้าตัวไหนฝีเท้ามันดีมันทันก่อน ตัวฝีเท้าไม่ดีมันจะไปทันทีหลัง]

เรื่องบุญเรื่องกุศลมันไม่มีตนไม่มีตัว มันปรากฏที่ใจ ประทับอยู่ที่ใจ
กรรมทางดีและชั่ว ถ้าหากเราทำไว้แล้ว มันแยกบัญชีกัน..
แล้วแต่ใครจะต้องการอ่านบัญชีไหนก่อน บัญชีดีก่อน หรือบัญชีชั่วก่อนท่านอุปมาเหมือนเปรียบเทียบ กรรม คือความดีและความชั่วที่เราทำไว้ เหมือนกับสุนัข 2 ตัวไล่เนื้อ ถ้าตัวไหนฝีเท้ามันดีมันทันก่อน ตัวฝีเท้าไม่ดีมันจะไปทันทีหลัง
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
ปุจฉาวิสัชนาในต่างประเทศ

[จิต คือ ผู้นึกปรุงแต่งสัญญาอารมณ์ต่าง ๆกิเลส เครื่องเศร้าหมอง คือจิตที่ไปยึดเอาอารมณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นจากจิตมาเป็นของตัวสติ คือ ผู้ควบคุมจิตไม่ให้หลงไปยึดเอาอารมณ์ต่าง ๆ มาเป็นของตัว]

จิต คือ ผู้นึกปรุงแต่งสัญญาอารมณ์ต่าง ๆ
กิเลส เครื่องเศร้าหมอง คือจิตที่ไปยึดเอาอารมณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นจากจิตมาเป็นของตัว
สติ คือ ผู้ควบคุมจิตไม่ให้หลงไปยึดเอาอารมณ์ต่าง ๆ มาเป็นของตัว
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
อายตนะหก (๑)
แสดง ณ วัดหินหมากเป้ง
๑๐ กันยายน ๒๕๒๕

[ความโลภ ความโกรธ ความหลง เอาเป็นเครื่องบูชาพระพุทธเจ้า บูชาพระธรรม บูชาพระสงฆ์ได้บุญมากทีเดียว ได้อานิสงส์มากทีเดียวนี่ ปฏิบัติบูชาเป็นอย่างนี้]

ความโลภ ความโกรธ ความหลง เอาเป็นเครื่อง
บูชาพระพุทธเจ้า บูชาพระธรรม บูชาพระสงฆ์
ได้บุญมากทีเดียว ได้อานิสงส์มากทีเดียว
นี่ ปฏิบัติบูชาเป็นอย่างนี้
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
จากหนังสือธรรมะเล่มที่๖๘

[ความจริงพระพุทธรูปมิใช่ของขลัง แต่เป็นพยานให้ระลึกถึงพระคุณของพระพุทธเจ้าต่างหาก คนถือของขลังอะไรๆก็เลยเป็นของขลังไปหมด กระทั่งก้อนอิฐก้อนปูน ก้อนหินเป็นของขลังไปทั้งนั้นถ้าพุทธาภิเษกแล้วขังทั้งนั้น..การปลุกเสกเป็นเรื่องของทางไสยศาสตร์พุทธศาสนาไม่มี เราเลื่อมใสแล้วกราบไหว้ไปเถิด ได้บุญทั้งนั้น]

ความจริงพระพุทธรูปมิใช่ของขลัง
แต่เป็นพยานให้ระลึกถึงพระคุณของพระพุทธเจ้าต่างหาก
คนถือของขลังอะไรๆก็เลยเป็นของขลังไปหมด
กระทั่งก้อนอิฐก้อนปูน ก้อนหินเป็นของขลังไปทั้งนั้น
ถ้าพุทธาภิเษกแล้วขังทั้งนั้น..การปลุกเสกเป็นเรื่องของทางไสยศาสตร์
พุทธศาสนาไม่มี เราเลื่อมใสแล้วกราบไหว้ไปเถิด ได้บุญทั้งนั้น
หลวงปู่เทสก์ เทสรังสี
ปุจฉาวิสัชนาในต่างประเทศ

[ต้องเห็นบาปในใจของเราเสียก่อนคือ ความชั่ว พอคิดชั่วเท่านั้นก็รู้ตัว แล้วรีบแก้ไขอย่าให้คนอื่นทันเห็นอย่างนี้จึงได้ชื่อว่าทำตามคำสอนของพระพุทธเจ้า]

ต้องเห็นบาปในใจของเราเสียก่อน
คือ ความชั่ว พอคิดชั่วเท่านั้น
ก็รู้ตัว แล้วรีบแก้ไข
อย่าให้คนอื่นทันเห็น
อย่างนี้จึงได้ชื่อว่า
ทำตามคำสอนของพระพุทธเจ้า
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
จากหนังสือธรรมะเล่มที่๕๒

[ปริยัติ - ปฏิบัติ - ปฏิเวธ เป็นหลักสำคัญในพระพุทธศาสนา]

ปริยัติ - ปฏิบัติ - ปฏิเวธ เป็นหลักสำคัญในพระพุทธศาสนา
         --------------------------------------
ปริยัติ : เป็นชื่อเรียกคำสอนทั้งปวงที่พระพุทธเจ้าทรงบัญญัติไว้
ปฏิบัติ : ปฎิบัติตนตามนัยที่พระองค์ทรงสอนไว้
ปฏิเวธ : เป็นความรู้สึกที่เกิดขึ้นมาเองภายในใจของผู้ปฏิบัติ เป็นของแต่ละบุคคลไม่ใช่ของเกิดได้ในสาธารณะทั่วไป
ทีนี้จะพูดถึงหลักความจริงแล้วมันจะกลับกันจากความเข้าใจของคนทั่วไป คือ ปริยัติ เกิดมาจากปฏิเวธ ปฏิเวธ เจะเกิดได้เพราะปฏิบัติ ถ้าไม่ปฏิบัติก็ไม่ถึงปฏิเวธ ไม่มีปฏิเวธ เมื่อไม่มีปฏิเวธ คือไม่รู้แจ้งเห็นจริงก็บัญญัติไม่ถูก ( บัญญัติ ก็คือปริยัติ ) บัญญัติไม่ถูกก็ไม่มีปริยัติ เมื่อพูดตามความเป็นจริงแล้วมันต้องเป็นอย่างนั้น
พระราชนิโรธรังสีคัมภีรปัญญาวิศิษฏ์
(หลวงปู่เทสก์ เทสรังสี)
วัดหินหมากเป้ง จ.หนองคาย
ปริยัติ-ปฏิบัติ-ปฏิเวธ(๑)
แสดง ณ วัดหินหมากเป้ง
๘ ธันวาคม ๒๕๑๖

[พวกเราไม่เข้าใจความจริงในพระพุทธศาสนาปฏิบัติผิดๆ เข้ากับกิเลสของตนก็เหมือนกับช่วยบ่อนทำลายพระศาสนาคนละนิดคนละหน่อยคนละด้าน คนละทาง เช่นนี้แล้วจะไม่เป็นบาปมากหรือ]

พวกเราไม่เข้าใจความจริง
ในพระพุทธศาสนา
ปฏิบัติผิดๆ เข้ากับกิเลสของตน
ก็เหมือนกับช่วยบ่อนทำลาย
พระศาสนาคนละนิดคนละหน่อย
คนละด้าน คนละทาง เช่นนี้แล้ว
จะไม่เป็นบาปมากหรือ
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
จากหนังสือธรรมะเล่มที่๘๐