[ความเข้าในเรื่อง สัจจธรรมมันแก้เสียซึ่งความมึนเมา ความหลงของคนที่ไปยึดว่า ตนว่าตัว ว่า เราว่าเขาให้จางไป จางไปจนกระทั่งอยู่เย็นเป็นสุข]

ความเข้าในเรื่อง สัจจธรรม
มันแก้เสียซึ่งความมึนเมา ความหลงของคน
ที่ไปยึดว่า ตนว่าตัว ว่า เราว่าเขาให้จางไป จางไป
จนกระทั่งอยู่เย็นเป็นสุข
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
จากหนังสือธรรมะเล่มที่๔๓

[ใจ เป็นของอันเดียวเมื่อทำดีแล้วมันก็ละชั่วเมื่อทำชั่วแล้วมันก็ละดีเหตุนั้นตั้งใจทำดีเสียให้ละชั่วต้องปฏิบัติอย่างนี้จึงจะเข้าถึงพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์]

ใจ เป็นของอันเดียว
เมื่อทำดีแล้วมันก็ละชั่ว
เมื่อทำชั่วแล้วมันก็ละดี
เหตุนั้นตั้งใจทำดีเสียให้ละชั่ว
ต้องปฏิบัติอย่างนี้จึงจะเข้าถึง
พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี

[ตัวกรรมนั้นเป็นต้นเหตุของทุกข์ถ้าจะดับทุกข์ก็ต้องดับกรรมอันเป็นต้นเหตุ เมื่อไม่กระทำกรรมคือใจไม่กระทำ มันก็หมดเรื่องกันไปมันก็ดับหมดเท่านั้นแหละ]

ตัวกรรมนั้นเป็นต้นเหตุของทุกข์
ถ้าจะดับทุกข์ก็ต้องดับกรรม
อันเป็นต้นเหตุ เมื่อไม่กระทำกรรม
คือใจไม่กระทำ มันก็หมดเรื่องกันไป
มันก็ดับหมดเท่านั้นแหละ
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
จากหนังสือเทสรังสีรำลึก

[ทุกข์ในการหาอาหารเลี้ยงชีพนั้น อย่างหนึ่งทุกข์ด้วยจิตใจ อย่างหนึ่งคนรวยทุกข์กว่าคนจน ก็มีถมเถไปไม่ใช่ว่าคนรวย จะสุขเลยทีเดียวเหตุนั้น พุทธศาสนา จึงสอนทุกชั้น ทุกหมู่ทั้งคนจน คนมี ให้มีที่พึ่งทางใจ คือหัดทำความสงบอบรมใจ ให้มีเวลาพักผ่อนถ้าทุกข์กลุ้มใจอย่างเดียวก็ไม่มีหนทาง จะพ้นจากทุกข์ได้คนถือพุทธศาสนา ถึงแม้จะทุกข์กายแต่เขายังเบิกบานใจอยู่เพราะเขามีที่พึ่งทางใจ"]

ทุกข์ในการหาอาหารเลี้ยงชีพนั้น อย่างหนึ่ง
ทุกข์ด้วยจิตใจ อย่างหนึ่ง
คนรวยทุกข์กว่าคนจน ก็มีถมเถไป
ไม่ใช่ว่าคนรวย จะสุขเลยทีเดียว

เหตุนั้น พุทธศาสนา จึงสอนทุกชั้น ทุกหมู่
ทั้งคนจน คนมี ให้มีที่พึ่งทางใจ คือ
หัดทำความสงบอบรมใจ ให้มีเวลาพักผ่อน

ถ้าทุกข์กลุ้มใจอย่างเดียว
ก็ไม่มีหนทาง จะพ้นจากทุกข์ได้
คนถือพุทธศาสนา ถึงแม้จะทุกข์กาย
แต่เขายังเบิกบานใจอยู่
เพราะเขามีที่พึ่งทางใจ"

หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
วัดหินหมากเป้ง

[ถ้าหากเป็นนักภาวนากันจริงๆ จังๆ มีสติคุ้มครองรักษาจิต จะคิดดีคิดชั่วคิดหยาบละเอียด ส่งส่ายไปตามอารอายตนะสัมผัสก็ต่าง ๆ จะต้องส่องดูว่า อันนี้มันคิดดี คิดชั่วเราก็รู้จัก หยาบและละเอียดเราก็รู้จัก ส่งส่ายไปตามอายตนะหลายเราก็รู้จัก ว่าเป็นไปเพื่อสะสมกิเลส หรือเป็นไปเพื่อได้ความรู้ความฉลาดเกิดอุบายปัญญา ตามรู้ตรมเห็นอยู่ตลอดกาลเวลา และก็ตามชำระอยู่ทุกขณะ ที่เรียกว่าเราส่อง เรามองดูใจของเรา เรียกว่าใจเห็นใจ เมื่อเห็นใจตนแล้ว ก็ตั้งใจเพ่งพิจารณาอยู่เฉพาะใจอันเดียว นี่นักภาวนาต้องเป็นอย่างนี้ เมื่อเราไปจับจุดตรงนั้นได้แล้ว ส่วนกาย วาจา ไม่มีปัญหา ถ้าจับตรงนั้นแล้วไม่มีปัญหา เพราะกายและวาจาอยู่ใต้บังคับของใจ ใจเป็นผู้บัญชาการ ถ้าเราจับใจได้แล้ว เรื่องทั้งหลายก็หมดเรื่องไป ทำแบบนี้พระพุทธเจ้าท่านว่า มีธรรมเป็นกระจกเครื่องส่องตนเอง พระพุทธเจ้าทรงสอนไว้อย่างนี้]

ถ้าหากเป็นนักภาวนากันจริงๆ จังๆ
มีสติคุ้มครองรักษาจิต จะคิดดีคิดชั่วคิดหยาบละเอียด ส่งส่ายไปตามอารอายตนะสัมผัสก็ต่าง ๆ จะต้องส่องดูว่า อันนี้มันคิดดี คิดชั่วเราก็รู้จัก หยาบและละเอียดเราก็รู้จัก ส่งส่ายไปตามอายตนะหลายเราก็รู้จัก ว่าเป็นไปเพื่อสะสมกิเลส หรือเป็นไปเพื่อได้ความรู้ความฉลาดเกิดอุบายปัญญา ตามรู้ตรมเห็นอยู่ตลอดกาลเวลา และก็ตามชำระอยู่ทุกขณะ ที่เรียกว่าเราส่อง  เรามองดูใจของเรา เรียกว่าใจเห็นใจ เมื่อเห็นใจตนแล้ว ก็ตั้งใจเพ่งพิจารณาอยู่เฉพาะใจอันเดียว นี่นักภาวนาต้องเป็นอย่างนี้ เมื่อเราไปจับจุดตรงนั้นได้แล้ว ส่วนกาย วาจา ไม่มีปัญหา ถ้าจับตรงนั้นแล้วไม่มีปัญหา เพราะกายและวาจาอยู่ใต้บังคับของใจ ใจเป็นผู้บัญชาการ ถ้าเราจับใจได้แล้ว เรื่องทั้งหลายก็หมดเรื่องไป ทำแบบนี้พระพุทธเจ้าท่านว่า มีธรรมเป็นกระจกเครื่องส่องตนเอง พระพุทธเจ้าทรงสอนไว้อย่างนี้
พระนิโรธรังสีคัมภีรปัญญาจารย์ ( หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี )
กระจกเครื่องส่อง
แสดง ณ.วัดหินหมากเป้ง อ.ศรีเชียงใหม่ จ.หนองคาย

[คนเรานั้นเกิดขึ้นมามันมีอารมณ์หลายอย่างไม่หยุดนิ่ง ก็เพราะเหตุที่เราไม่ได้ตั้งสติให้แน่วแน่ ถ้าตั้งสติคุมใจให้อยู่ที่เดียวแน่วแน่เท่านั้น มันก็นิ่งได้ แต่นี่เราไปเอาหลายอย่าง พล่านไปทุกอย่าง อันนั้นก็จะเอา อันนี้ก็จะเอา มันเลยไม่จริงสักอย่างเดียว]

คนเรานั้นเกิดขึ้นมามันมีอารมณ์หลายอย่างไม่หยุดนิ่ง
ก็เพราะเหตุที่เราไม่ได้ตั้งสติให้แน่วแน่
ถ้าตั้งสติคุมใจให้อยู่ที่เดียวแน่วแน่เท่านั้น มันก็นิ่งได้
แต่นี่เราไปเอาหลายอย่าง พล่านไปทุกอย่าง อันนั้นก็จะเอา อันนี้ก็จะเอา
มันเลยไม่จริงสักอย่างเดียว
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
สติควบคุมจิต(๖)
แสดง ณ วัดหินหมากเป้ง พ.ศ.๒๕๑๗

[รรมะไม่มีเบื้องต้น ท่ามกลาง ที่สุดหรอกธรรมะอันเดียวกันนั่นแหละถ้าหากสติอ่อนเมื่อไหร่ ก็เป็นเบื้องต้นเมื่อนั้นสติแก่กล้าเมื่อไร ก็เป็น ท่ามกลางและที่สุดเมื่อนั้น]

ธรรมะไม่มีเบื้องต้น ท่ามกลาง ที่สุดหรอก
ธรรมะอันเดียวกันนั่นแหละ
ถ้าหากสติอ่อนเมื่อไหร่ ก็เป็นเบื้องต้นเมื่อนั้น
สติแก่กล้าเมื่อไร ก็เป็น ท่ามกลางและที่สุดเมื่อนั้น
พระนิโรธรังสีคัมภีรปัญญาจารย์ ( หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี)
การฝึกหัดจิตให้มีสติทุกเมื่อ
แสดง ณ.วัดหินหมากเป้ง อ.ศรีเชียงใหม่ จ.หนองคาย
วันที่ 12 เมายน พ.ศ.2524

[ทำสิ่งใด ถ้าหากว่าทำดีถูกต้องนั้นไม่เป็นเครื่องกระทบกระเทือนทั้งตนและคนอื่นคือ ไม่ทำความเสียหายแก่ตนและคนอื่นไม่ทำความเดือดร้อนให้แก่ตนและทั้งคนอื่นด้วยนั่นแหละ หลักความดี --------------------------------------ทำไม่รู้จักกาลรู้จักประมาณ คือ ไม่รู้จักพอดีพองามว่าจะเหมาะควรด้วยประการใดๆอันนี้ไม่เบียดเบียนคนอื่นจริงอยู่หรอกแต่เบียดเบียนตนเอง]

ทำสิ่งใด ถ้าหากว่าทำดีถูกต้องนั้น
ไม่เป็นเครื่องกระทบกระเทือนทั้งตนและคนอื่น
คือ ไม่ทำความเสียหายแก่ตนและคนอื่น
ไม่ทำความเดือดร้อนให้แก่ตนและทั้งคนอื่นด้วย
นั่นแหละ หลักความดี
         --------------------------------------
ทำไม่รู้จักกาลรู้จักประมาณ คือ ไม่รู้จักพอดีพองาม
ว่าจะเหมาะควรด้วยประการใดๆ
อันนี้ไม่เบียดเบียนคนอื่นจริงอยู่หรอก
แต่เบียดเบียนตนเอง
พระนิโรธรังสีคัมภีรปัญญาจารย์ ( หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี )
กระจกเครื่องส่อง
แสดง ณ.วัดหินหมากเป้ง อ.ศรีเชียงใหม่ จ.หนองคาย
วันที่ 13 ตุลาคม พ.ศ.2518

[จะละจะทิ้งจะถอนอารมณ์อย่างไร *************************************เรามาลองคิดดูว่า ถ้าหากเราไม่คิดจะเป็นอย่างไร เมื่อไม่คิดไม่ปรุงไม่แต่ง มันก็เฉยๆ เท่านั้นเอง นี่แหละคือตัวกลาง เมื่อเข้าถึงตัวกลางได้แล้ว ความโกรธ ความไม่พอใจ ความรัก อารมณ์ต่างๆ ก็หลุดออกไปหมด อันนี้คือวิธีแก้อารมณ์ คือ แยกใจออกจากอารมณ์เสีย แล้วเอาแต่ใจอย่างเดียว อย่าไปเอาอารมณ์ เท่านี้ก็เป็นว่าแยกได้ทุกสิ่งทุกอย่างหมด ไม่ว่าจะเป็นความรัก ความชัง ความโกรธเกลียด อิจฉาพยาบาท ความวิตก ความกลัว ความเศร้าโศกคับแค้นใจ ความเพลิดเพลินมัวเมา สรรพกิเลสทั้งปวงหมด ต้องแยกอย่างนี้ ต้องพิจารณาอย่างนี้ จึงจะเข้าถึงตัวใจ เมื่อเข้าถึงใจแล้ว สิ่งทั้งปวงมันก็ถอนรากไปพร้อมกัน ก็หมดเรื่อง]

จะละจะทิ้งจะถอนอารมณ์อย่างไร
*************************************
เรามาลองคิดดูว่า
ถ้าหากเราไม่คิดจะเป็นอย่างไร เมื่อไม่คิดไม่ปรุงไม่แต่ง มันก็เฉยๆ เท่านั้นเอง
นี่แหละคือตัวกลาง
เมื่อเข้าถึงตัวกลางได้แล้ว ความโกรธ ความไม่พอใจ ความรัก อารมณ์ต่างๆ ก็หลุดออกไปหมด
อันนี้คือวิธีแก้อารมณ์ คือ แยกใจออกจากอารมณ์เสีย แล้วเอาแต่ใจอย่างเดียว
อย่าไปเอาอารมณ์ เท่านี้ก็เป็นว่าแยกได้ทุกสิ่งทุกอย่างหมด ไม่ว่าจะเป็นความรัก ความชัง ความโกรธเกลียด อิจฉาพยาบาท ความวิตก ความกลัว ความเศร้าโศกคับแค้นใจ ความเพลิดเพลินมัวเมา สรรพกิเลสทั้งปวงหมด ต้องแยกอย่างนี้ ต้องพิจารณาอย่างนี้ จึงจะเข้าถึงตัวใจ เมื่อเข้าถึงใจแล้ว สิ่งทั้งปวงมันก็ถอนรากไปพร้อมกัน ก็หมดเรื่อง
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
วิธีแก้อารมณ์ของจิต
แสดง ณ วัดหินหมากเป้ง อ.ศรีเชียงใหม่ จ.หนองคาย วันที่ ๙ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๒๔

[เราเป็นลูกศิษย์ของครูอาจารย์ เราฟังหรือเราปฏิบัติตามที่ท่านสอนไหมแล้วเราได้อะไรขึ้นมาบ้างพอที่จะอวดตนว่า เราเป็นลูกศิษย์ของท่านเราละชั่วทำดีได้กี่มากน้อย]

เราเป็นลูกศิษย์ของครูอาจารย์
เราฟังหรือเราปฏิบัติตามที่ท่านสอนไหม
แล้วเราได้อะไรขึ้นมาบ้างพอที่จะอวดตนว่า
เราเป็นลูกศิษย์ของท่าน
เราละชั่วทำดีได้กี่มากน้อย
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี

[ถ้าไม่ฝึกหัดใจก็ใจนั่นแหละเป็นทุกข์ถ้าฝึกหัดใจก็ใจนั่นแหละเป็นสุข]

ถ้าไม่ฝึกหัดใจ
ก็ใจนั่นแหละเป็นทุกข์
ถ้าฝึกหัดใจ
ก็ใจนั่นแหละเป็นสุข
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
จากหนังสือธรรมะเล่มที่๒๔

[พระพุทธเจ้า ทรงสอนแต่ให้ทำดีด้วยตนเองย่อมได้ผลดีด้วยตนเอง (คือสิ่งที่เป็นมงคล)ไม่ได้สอนให้คนอื่นทำให้ หรือทำให้คนอื่น]

พระพุทธเจ้า ทรงสอนแต่ให้ทำดีด้วยตนเอง
ย่อมได้ผลดีด้วยตนเอง (คือสิ่งที่เป็นมงคล)
ไม่ได้สอนให้คนอื่นทำให้ หรือทำให้คนอื่น
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
๑/๑๐

[" ...สำรวมใจให้สงบอยู่ในที่เดียว เรียกว่าภาวนา" ใจนั้นเรายังไม่ทันรู้จักว่าคืออะไร ตั้งเเต่เกิดจนกระทั่งบัดนี้ยังจับตัวใจไม่ได้ ทั้ง ๆ ที่พูดถึงเรื่องใจอยู่ทุกอย่าง ใจดี ใจร้าย ทุกข์ใจ กลุ้มใจ แต่ก็ยังไม่รู้จักตัวใจ "ใจเป็นของไม่มีตัว แต่รู้สึกนึกคิดได้"เพราะฉะนั้น ความรู้สึกนึกคิดจับตัวนั้นเสียก่อนอาการของใจคือความรู้สึกนึกคิด เอามาไว้ในที่เดียว ระลึกอยู่ในที่เดียว คิดอยู่ในที่เดียว "คือนึกคิดอยู่ที่ พุทโธ" ตั้งใจให้นึกอยู่ใน "พุทโธ สติคุมให้นึกแน่วอยู่ในพุทโธ" ไม่ให้ส่งไปที่อื่นถึงมันจะส่งไปไหนก็ดึงมันมาให้อยู่ จนกระทั่งเราทำอยู่นั้นนาน ๆ หนักเข้ามันจะหายหมดความคิดทั้งหลายที่นึกส่งไปที่อื่น แม้แต่ "พุทโธก็จะหยุดไม่นึก แต่จะสงบอยู่คนเดียวของมันต่างหาก" นี่วิธีทำภาวนาสมาธิมีแค่นี้ ... "]

" ...สำรวมใจให้สงบอยู่ในที่เดียว เรียกว่าภาวนา"

ใจนั้นเรายังไม่ทันรู้จักว่าคืออะไร ตั้งเเต่เกิดจนกระทั่งบัดนี้ยังจับตัวใจไม่ได้ ทั้ง ๆ ที่พูดถึงเรื่องใจอยู่ทุกอย่าง ใจดี ใจร้าย ทุกข์ใจ กลุ้มใจ แต่ก็ยังไม่รู้จักตัวใจ "ใจเป็นของไม่มีตัว แต่รู้สึกนึกคิดได้"

เพราะฉะนั้น ความรู้สึกนึกคิดจับตัวนั้นเสียก่อนอาการของใจคือความรู้สึกนึกคิด เอามาไว้ในที่เดียว ระลึกอยู่ในที่เดียว คิดอยู่ในที่เดียว "คือนึกคิดอยู่ที่ พุทโธ" ตั้งใจให้นึกอยู่ใน "พุทโธ สติคุมให้นึกแน่วอยู่ในพุทโธ" ไม่ให้ส่งไปที่อื่น

ถึงมันจะส่งไปไหนก็ดึงมันมาให้อยู่ จนกระทั่งเราทำอยู่นั้นนาน ๆ หนักเข้ามันจะหายหมดความคิดทั้งหลายที่นึกส่งไปที่อื่น แม้แต่ "พุทโธก็จะหยุดไม่นึก แต่จะสงบอยู่คนเดียวของมันต่างหาก" นี่วิธีทำภาวนาสมาธิมีแค่นี้ ... "

หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี

[แท้ที่จริงนั้น แก่นสารของพุทธศาสนาคือ การปฏิบัติกาย วาจา ใจ ของตนให้บริสุทธิ์ตามคำสอนของพระพุทธองค์]

แท้ที่จริงนั้น แก่นสารของพุทธศาสนา
คือ การปฏิบัติกาย วาจา ใจ ของตนให้บริสุทธิ์
ตามคำสอนของพระพุทธองค์
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
๒๑/๙

["#ทาน_การให้""ความเมตตาปรารถนาหวังดี อันนั้นแหละได้ชื่อว่า ให้ทานโดยแท้" เขาทำทาน เขาปรารถนาหวังดีแก่เรา เราแผ่เมตตาถึงเขา ก็เรียกว่าให้ทาน ได้ให้น้ำใจเป็นทาน ให้อภัยทานนั่นเป็นเครื่องสนองตอบแทนซึ่งกันและกัน"ทานนั้นมันมีหลายอย่าง เหลือที่จะคณานับแต่ความเป็นจริงแล้ว ถ้าหากมีเจตนาหวังดี ปรารถนาความสุขให้กับคนอื่นอันนั้นให้ชื่อว่าให้ทานโดยแท้"จะให้ของน้อยก็ดี จะให้ของมากก็ดี ให้ของหยาบของละเอียดไม่เป็นปัญหา ด้วยเจตนานั้นเป็นของใหญ่ เป็นของมากเอง ทานจึงค่อยมีประโยชน์อย่างนี้ ทานนั้นเป็นเครื่องบำรุงน้ำใจให้คนใกล้ชิดสนิท .. "]

"#ทาน_การให้"
"ความเมตตาปรารถนาหวังดี อันนั้นแหละได้ชื่อว่า ให้ทานโดยแท้"
เขาทำทาน เขาปรารถนาหวังดีแก่เรา
เราแผ่เมตตาถึงเขา ก็เรียกว่าให้ทาน ได้ให้น้ำใจเป็นทาน ให้อภัยทาน
นั่นเป็นเครื่องสนองตอบแทนซึ่งกันและกัน
"ทานนั้นมันมีหลายอย่าง เหลือที่จะคณานับ
แต่ความเป็นจริงแล้ว ถ้าหากมีเจตนาหวังดี ปรารถนาความสุขให้กับคนอื่น
อันนั้นให้ชื่อว่าให้ทานโดยแท้
"จะให้ของน้อยก็ดี จะให้ของมากก็ดี ให้ของหยาบของละเอียดไม่เป็นปัญหา
ด้วยเจตนานั้นเป็นของใหญ่ เป็นของมากเอง ทานจึงค่อยมีประโยชน์อย่างนี้
ทานนั้นเป็นเครื่องบำรุงน้ำใจให้คนใกล้ชิดสนิท .. "
ธรรมโอวาท
หลวงปู่เทสก์ เทสรํสี
วัดหินหมากเป้ง อ.ศรีเชียงใหม่ จ.หนองคาย